Naim Frashëri, Selanikli Hilmi ve Süleyman el-Bustânî Çevirilerinde Biçim, Ad ve Meşrulaştırma (1886–1904)

Homeros’un İlyada’sı yüzyıllar boyunca Arapçaya ya da Osmanlı Türkçesine çevrilmedi. Sonra, 1886 ile 1904 arasında, üç Osmanlı tebaası onu üç dile dört kez çevirdi. Naim Frashëri Birinci Kitabı Osmanlı Türkçesine düzyazıyla (İstanbul, 1886), daha sonra da Arnavutçaya sekiz heceli dizelerle (Bükreş, 1896) aktardı. Selanikli Hilmi Osmanlı Türkçesinde serbest bir düzyazı yeniden yazımı ortaya koydu (İstanbul, 1898–99). Süleyman el-Bustânî yirmi dört kitabın tamamını, kapsamlı bir giriş ve şerhle birlikte kafiyeli Arapça şiire çevirdi (Kahire, 1904).
Bu konuşmada Prof. Dr. Mehmet Hakkı Suçin bu dört çeviriyi ilk kez yan yana okuyor. Her birinin biçimi, özel adları, sıfatları ve pagan bir destanın meşrulaştırılmasını nasıl ele aldığına bakıyor. Ona göre aradaki farklar, çevirmenlerin bilgisinden çok her erek kültürün Homeros’tan ne beklediğini yansıtıyor. Osmanlı Türkçesinde Homeros, Avrupa kanonuna katılmanın bir işaretiydi. Arnavutçada bir ulusu ve onun dilini inşa etmenin aracıydı. Arapçada ise Nahda çağında klasik dilin gücünün bir sınavıydı.
“Ditët e Naimit – Dünya Şiirinde 30 Yıl” Bilimsel Paneli
30. Uluslararası “Naim Günleri” Şiir Festivali, Tetova, Kuzey Makedonya
Cuma, 16 Ekim 2026 · 10:30